GEREFORMEERDE KERK VAN SNOWBRIDGE, NEW YORK
OPGERICHT IN 1767
GEBOUWD IN 1801 DOOR WEST-FRIESE KOLONISTEN
GELEID DOOR DOMINEE GIDEON WORTENDYK
Ik ga een dagboek bijhouden.
Niet in een Word-programma of digitaal, maar handgeschreven...
zodat elke vormverandering van het handschrift...
elk woord...
dat doorgehaald is, wordt vastgelegd.
NEEM MEE EN LEES
Ik noteer alle gedachten en gebeurtenissen...
zonder iets achter te houden.
Wie over zichzelf schrijft, mag geen genade tonen.
Ik zal dit dagboek één jaar bijhouden, 12 maanden.
Daarna wordt het vernietigd.
Versnipperd en verbrand.
Dan is het experiment voorbij.
Gaat u staan.
"Wat is uw enige troost, zowel in het leven als de dood?"
Dat ik met lichaam en ziel, beide in het leven en de dood...
niet mijn, maar mijns getrouwen, Jezus Christus eigen ben...
"die met Zijn dierbaar bloed..."
Deze overpeinzingen...
vertrouw ik God ook elke ochtend toe.
Als het mogelijk is.
Als Hij luistert.
Het brood des levens. De kelk van het heil.
Het brood des levens.
Dit dagboek is 'n vorm van spreken...
van communicatie van de een tot de ander.
Het wordt op simpele wijze tot stand gebracht...
zonder prosternatie of verloochening.
Het is een vorm van bidden.
Het brood des levens. De kelk van het heil.
Het lekt in het herentoilet.
- Ik heb het gerepareerd. - Ik was er net nog.
Het lekt nog steeds. Onder de hete kraan.
- En het damestoilet? - Daar lekt het niet.
- Zal ik de loodgieter bellen? - Ik kijk zo wel even.
Ik val ze niet graag lastig.
Daar zijn ze voor. Er is geld voor.
Ik wil het niet.
Heb je de preek verstuurd?
Ja, vanmorgen.
- Eerwaarde? - Ja. Mary, toch?
- Mary Mensana. - Fijn om je weer te zien.
Ik wil even praten, als het kan.
Natuurlijk. Kom verder, Mary. Ik ben zo terug.
Wat kan ik voor je doen?
Wilt u met m'n man Michael praten?
- Natuurlijk. - Niet nu.
Hij moet werken. Hij valt in bij Home Depot.
Mary?
- Wat is er? - Ik maak me zorgen om hem.
Hij heeft zich aangesloten bij een activistische beweging.
Hij heeft in de gevangenis gezeten.
Hij is net twee weken vrij.
Hij zit thuis. Hij gaat nooit de deur uit.
Ik heb een tijdelijk baantje geregeld bij Home Depot.
- Oké. - Dus dat is positief.
Je kunt naar Abundant Life gaan.
Daar werken hulpverleners.
Dat wil hij niet. Hij gaat liever naar een kerk.
Hij wil wel met u praten.
Goed dan. Morgen?
Na de lunch?
Dat is prima. Wat is het adres?
Vertel eens iets meer.
Ze lieten hem vrij toen we het ontdekten.
Hij zat in Fort Providence.
- Wat ontdekten? - Dat ik zwanger ben.
- Gefeliciteerd. - Dank u.
Hij vindt het fout om een kind op deze wereld te zetten.
Hij wil onze baby doden.
Ik hielp bij de jeugdgroep bij Abundant Life.
De jongeren waren enthousiast en levenslustig.
Ze namen deel aan het avondmaal.
BIJBEL
Het moet me niet uitmaken of mensen me mogen.
Maakte Jezus zich daar druk om?
Ik bekijk deze laatste zinnen met minachting.
12 maanden. Kan ik een taak zo lang volhouden?
Als ik dit lees, zie ik geen waarheid, maar trots.
Had ik het woord "trots" maar niet gebruikt.
Maar ik kan het niet doorhalen.
Kon ik maar bidden.
Dag, Eerwaarde.
- Is Michael thuis? - Kom verder.
Oké, goed.
- Goed u te zien. - Insgelijks.
- Wilt u een kopje koffie? - Ja, maar...
Ik denk dat wij thee nemen.
Ja, dat heb ik ook liever.
Zal ik uw jas aannemen?
Dat hoeft niet, hoor.
Kom verder.
- Ik weet niet waarom Mary... - Excuus is niet nodig.
Ze vertelde me dat je in Canada hebt gezeten.
Klopt. Fort Providence.
In de Mackenzie Delta. Helemaal in het noorden.
- Het lijkt me daar prachtig. - Dat is het ook.
Mary zei dat je gedeprimeerd bent.
Ja, dat kun je wel zeggen.
Dank je wel.
- Heet. - Perfect.
Dank je.
Mary is zwanger.
- Hoelang is ze zwanger? - Twintig weken.
- Gefeliciteerd. - Dank u.
Hoe oud bent u, Eerwaarde?
Ik ben 46.
33.
Zo oud zal ons kind zijn in 2050.
Dat is twee jaar ouder dan ik nu ben.
Dan bent u 81.
Weet u hoe de wereld eruitziet in 2050?
- Ik heb geen idee. - Zou u denken?
Ik bedoel, Eerwaarde...
De wereld verandert razendsnel en het gebeurt waar we bij staan.
Een derde van de natuur...
wordt tijdens ons leven verwoest.
De temperatuur op aarde zal met drie graden stijgen.
Vier is de drempel.
"Ernstige, grootschalige en onomkeerbare gevolgen."
En als wetenschappers dat soort dingen zeggen...
Het Nationaal Centrum voor Atmosferisch Onderzoek.
Lawrence Livermore, het Potsdam Instituut. Eerwaarde...
En zo ging hij nog even door.
In 2050 staat de zee 60 centimeter hoger aan de oostkust.
Laaggeleden gebieden komen onder water te staan.
Bangladesh, 20% verlies van land.
Centraal-Afrika, 50% minder oogst door droogte.
Stuwmeren staan droog.
Klimaatverandering. Vluchtelingen. Epidemieën.
Weet u...
Er breken slechte tijden aan...
en dan kan het allemaal heel snel gaan.
De sociale structuur kan de druk van meerdere crises niet aan.
Opportunistische ziektes. Anarchie. Krijgswet. Het keerpunt.
Dat is niet in de verre toekomst.
U maakt het nog mee.
Mijn kinderen groeien op in onleefbare omstandigheden.
Het spijt. Het is gewoon... Ik dacht...
dat dingen konden veranderen.
Dat mensen zouden luisteren.
Wil je jezelf iets aandoen?
Nee. Hoezo? Heeft Mary dat gezegd?
Nee.
Ik maak me geen zorgen om mezelf.
Aan deze wereld kunnen we niets veranderen.
Mag ik u iets vragen?
Hoe praat je het goed om een klein meisje...
laten we zeggen...
dat het kind van Mary en mij een meisje is...
een kind met verwachtingen...
en naïeve overtuigingen...
op de wereld te zetten waar dat meisje...
Ze groeit op tot een jonge vrouw en ze kijkt je in de ogen...
en ze zegt: "Dit heb jij al die tijd geweten, hè?"
Ziet u, dat...
Wat moet je daar dan op antwoorden?
Er groeit leven in Mary.
Iets wat net zo levend is als een boom.
Als een bedreigde diersoort.
Iets dat net zo mooi en mysterieus is als de natuur.
Je zei goedpraten?
Wil je dat Mary abortus pleegt?
Die geboorte. Is dat jouw recht? Jouw besluit?
Weet je hoe Mary daarover denkt?
Dit gaat niet om je baby.
Dit gaat niet om Mary.
Het gaat om jou en je wanhoop. Je gebrek aan hoop.
Mensen werden altijd al...
in het holst van de nacht wakker en geconfronteerd met somberheid.
Het gevoel dat ons leven geen nut heeft.
- De ziekte tot de dood. - Maar dit is iets anders.
Door de grootste successen van de mens...
zal het leven in de nabije toekomst ophouden te bestaan.
Dat is inderdaad nieuw.
Maar die somberheid?
Die niet. Mensen willen dingen oplossen.
We willen rationele antwoorden.
Als de mens z'n directe belangen niet kan overwinnen...
om z'n eigen overleving te garanderen...
dan is wanhoop het enige antwoord.
Maar denk je dat er nog leven is na dit leven?
- Dit hier? - Ja.
- Voor ons. Na ons. - Ja.
- Wacht even.
Heeft u het over een volgend leven?
Denkt u echt...
Ik voelde me Jakob die de hele avond met de engel worstelde.
Een ware strijd.
Elke zin, elke vraag, elke antwoord een doodsstrijd.
Het was opwindend.
- Gelooft u in martelaarschap? - Wat bedoel je?
Gods Heiligen...
de vroege christenen die hun geloof niet wilden opgeven.
De zendelingen die werden aangevallen.
Denkt u dat hun dood zin had?
Ik wel.
Er worden wekelijks milieuactivisten vermoord.
Vorig jaar werden er 117 vermoord vanwege hun standpunt.
Ik bedoel, hier.
Dit is José Claudio Ribeiro da Silva.
En dat is z'n vrouw, Maria.
Ze werden in 2011 neergeschoten in het Amazonegebied.
Ze protesteerden tegen de vrije kap van het regenwoud.
En Dorothy Stang, 2005. Ze was een non uit Ohio.
Wat was het nut van hun dood?
Weet u, in 2010 voorspelde het IPCC...
dat als er voor 2015 geen maatregelen waren genomen...
de effecten voor het milieu onomkeerbaar waren.
Er werd niks gedaan.
Het is nu 2017.
Je respecteert me.
- Wat ik heb meegemaakt. - Ja.
Dus je kent m'n verhaal?
U was kapelaan.
M'n vader gaf les op VMI.
Ik spoorde m'n zoon aan om in dienst te gaan.
Net als zijn vader en mijn vader.
Een patriottische traditie.
M'n vrouw was ertegen.
M'n zoon ging toch in dienst...
en zes maanden later werd hij gedood in Irak.
Ik liet m'n zoon vechten in 'n oorlog die niet gerechtvaardigd was.
M'n vrouw ging bij me weg.
Ik verliet het leger.
Ik was de weg kwijt.
Eerwaarde Jeffers van Abundant Life...
gaf me een positie bij First Reformed en hier ben ik dan.
En Michael, ik verzeker je...
dat de wanhoop die je voelt om een kind op de wereld te zetten...
in het niet valt bij de wanhoop als een kind je wordt afgenomen.
Hoe heette hij?
Uw zoon?
Joseph.
- Die in de put gegooid werd. - Ik weet het.
- Ja. - De dromer.
De dromer, ja.
Kon u de draad weer oppakken?
Moed. Dat is de oplossing voor wanhoop.
Redeneren verschaft geen antwoord.
Ik weet niet wat de toekomst brengt.
We moeten kiezen ondanks onzekerheid.
Wijsheid zorgt dat er twee tegenstrijdige waarheden bestaan.
Gelijktijdig.
Hoop en wanhoop.
Zonder wanhoop is er geen hoop.
Vasthouden aan deze twee begrippen, is het leven zelf.
Drinkt u, Eerwaarde?
- Het helpt niet. - Nee, dat geloof ik ook niet.
Kan God ons vergeven?
Wat we de wereld aandoen?
Ik weet het niet.
Wie weet wat er in God omgaat?
Maar we kunnen kiezen...
om deugdzaam te leven.
Geloof, vergeving...
genade, beschermt iedereen.
Dat geloof ik.
Laten we nog een keer afspreken. Wil je dat?
Morgen na de lunch. Zelfde tijd.
Oké. Dat staat.
Ik dacht aan wat er gezegd was...
wat gezegd had moeten worden...
en wat beter verwoord kon worden.
"Ik weet dat er niets kan veranderen en dat er geen hoop is."
Dat schreef Thomas Merton.
Wanhoop is het eindpunt van een sterke trots...
en kiest liever voor ellende...
dan toe te geven dat God groter is dan wij.
Dat zal ik maar niet tegen hem zeggen.
Wie ben ik om over trots te praten?
Om te beginnen werd de kerk gebouwd in 1767...
in Nederlands koloniale bouwstijl.
Hij werd gebouwd door kolonisten met hout uit de omgeving.
First Reformed is in zeven jaar gebouwd.
De Vei Plancks.
De grafsteen van Effie dateert van 1787.
De kerk werd gedeeltelijk herbouwd in 1837 na een brand.
Dit gedeelte bleef behouden.
Als u goed kijkt, achter de vlag...
ziet u twee kogelgaten...
nog van de Schermutseling van Snowbridge.
Over twee maanden vieren we ons 250-jarig bestaan.
Hier ziet u enkele porseleinen voorwerpen...
die uit Nederland komen.
En de eerste kelk. Hij is prachtig.
Dit is de originele sleutel van de voordeur van voor de brand.
En in deze kast liggen souvenirs die te koop zijn.
We hebben mokken, petjes, kaarten, sleutelhangers, pennen, T-shirts.
- Welke maat? - We hebben alleen nog small.
Ik heb ze besteld, maar ze zijn er nog niet.
De petjes zijn geweldig. Die passen iedereen.
De preekstoel werd in 1879 gedoneerd door William Mercer.
En het kerkorgel...
dat het momenteel helaas niet doet...
werd gemaakt in Engeland door A.G. Hill.
Kent u die van de koordirigente en de predikant?
Nee.
Ze rende hem achterna en greep z'n pijporgel.
Nee, die kende ik nog niet.
Kom, loop met me mee.
Iedereen bedankt. Het gaat u goed.
- Dank u. - Ja, bedankt.
Rij voorzichtig.
Bedankt.
ABUNDANT LIFE CHRISTELIJK GENOOTSCHAP
Neem even pauze.
Waar denk je aan?
Joel wilde me spreken.
- Is het ernstig? - Ik verwacht het niet.
Wil je lunchen?
Ik heb een afspraak, maar ik kan er wel even bij komen zitten.
Weet je nog?
Wat?
Dat je je hele leven nog voor je had.
Ja, maar probeer ze dat maar eens duidelijk te maken.
Tot straks.
MICHAEL IS NAAR ZIJN WERK
AFSPRAAK MORGEN GAAT NIET DOOR. MARY
Hallo.
- Eerwaarde Toller. - Ja.
Hij verwacht u.
Deze is van m'n vrouw.
Regel jij dat maar.
Mooi. Eerwaarde Toller.
Kom binnen.
Roger, laat het me zo snel mogelijk weten.
Goed je te zien. Ga lekker zitten.
Roger, laat de deur maar open.
- Wil je een glaasje water? - Nee, dank je.
Hoe is het in de kerk?
Druk. Je kent het wel.
Je bent constant bezig. Voor je het weet is het weer zondag.
Vertel mij wat.
Ik wou je iets vragen over de herinwijding.
Dat is binnenkort.
Ja, dat is al over acht weken.
Hoe verloopt de planning?
Jullie doen de uitnodigingen.
Zijn er genoeg stoelen?
Jullie, de ouderlingen, de diakenen.
De gouverneur, zijn mensen. De burgemeester.
We hebben geen extra ruimte, alleen het heiligdom.
We zullen de ceremonie hier simultaan uitzenden.
Dat zijn 5000 plaatsen.
Oké, dan...
De receptie kan in de ronde zaal.
Is het kerkorgel al gemaakt?
Nee, nog niet.
We wachten op onderdelen.
Het is gecompliceerder dan we dachten.
Zonder orgel kan de herinwijding niet doorgaan.
"Een vaste burcht is onze God." Dat moet op een orgel.
Wist je dat Maarten Luther dat schreef op een buitentoilet?
Ja.
Een vaste burcht...
Dat weet iedere seminarist.
Ik blijf dat maar voor me zien.
Telkens als dat lied wordt gezongen.
Ik kijk rond...
en ik weet dat iedereen eraan denkt.
Wat een figuur. Hemeltje. Ik moet erom lachen.
Heb jij je betoog al voorbereid?
Nee, nog niet. Maar dat ga ik doen.
- Hoe gaat eigenlijk het met je? - Goed.
Nee, echt.
Ik heb je al een tijd niet gesproken.
Ook jij hebt een predikant nodig.
Laten we dat doen.
- Dat lijkt me fijn. - Mooi.
En kom vaker langs. Ga de deur uit.
Kom langs, doe mee.
Er zijn veel activiteiten.
De kinderen mogen je graag. Ze zijn dol op je.
Je moet soms even weg van dat...
Hoe noemen ze het ook alweer? Het museum.
De souvenirwinkel. Ze noemen het de souvenirwinkel.
Nou, goed. Je doet geweldig werk.
Daar ben ik erg dankbaar voor.
- Hoe was het bij Jeffers? - Hij wil dat ik bij Ed Balq langsga.
Balq Industries, Balq Energy, Balq Paper, Balq Peanuts...
Waarom?
Het heeft met de herinwijding te maken.
Mr Balq wil er zeker van zijn dat hij erkenning krijgt...
omdat hij garant staat.
First Reformed zou een parkeerplaats zijn zonder hem.
Dat is zo.
Heb je de dokter gebeld?
Ik heb een afspraak.
Er was wat gedoe met de verzekering.
Ze maken het je erg lastig.
Zo zijn ze nu eenmaal.
Er moet iemand voor je zorgen.
Esther, dat hebben we al geprobeerd. Dat is niks voor mij.
Wat niet? Liefde? Is de liefde niks voor jou?
M'n huwelijk is voorbij.
Geen huwelijk overleeft de dood van een kind.
Het hoort niet.
Denk je dat? Dat wat wij gedaan hebben een zonde was?
- Dat we gezondigd hebben? - Nee, dat denk ik niet.
Ik heb genoeg echte zonden gezien om het verschil te kennen.
- Gaat het? - Ja, hoor.
Ik snap het. Ik geef om je. Ik wil dat je gelukkig bent.
Ik ben gelukkig.
Sommigen worden geroepen omdat ze sociaal zijn.
Anderen vanwege hun lijden.
Anderen vanwege hun eenzaamheid.
Ze worden geroepen door God omdat ze via communicatie...
kloppende harten in hun handen kunnen vasthouden.
Ze worden geroepen omdat zij weten...
dat de leegte die overal is...
alleen opgevuld kan worden door onze Verlosser.
- Ja? - Eerwaarde Toller?
- Met mij. - Mary.
Ik heb je boodschap gekregen.
U moet meteen komen.
- Is Michael thuis? - Hij is op z'n werk.
U moet komen. Nu meteen.
Oké.
Fijn dat u er bent.
Loop even mee.
Ik was op zoek naar batterijen, omdat ze op waren...
en ik dacht dat ze hier lagen.
En ik had het gevoel dat er iets niet klopte.
Ik heb alles weer teruggezet, want dan kunt u zien...
hoe het stond.
Explosieven?
Het is een bomgordel. En er liggen ook andere spullen.
Er zijn batterijen, ontstekers en tubes met gelatinedynamiet.
Hij werkte de laatste tijd veel in de garage.
Hij zei dat hij een motor aan het opknappen was.
Ik vroeg niks...
omdat ik blij was dat hij iets deed waar hij blij van werd.
Maar je wist niet dat hij...
Ik had geen idee.
Niet zoiets.
Goed, ik neem dit mee. Het kan hier niet blijven staan.
Ik neem het mee en ik zal het opruimen.
Gaat u niet naar de politie?
Nee. Wil je dat ik dat doe?
- Nee. - Ik denk niet dat het zal helpen.
Ik denk dat het verkeerd afloopt als hij zich bedreigd voelt.
En als ik morgen langskom...
zal ik het ergens in onze conversatie ter sprake brengen.
Ik ben bang.
Je bent toch niet bang voor hem?
- Dat hij je iets aandoet? - Ik maak me zorgen om hem.
Komen er weleens activisten op bezoek?
Niemand. Hij heeft geen vrienden. Zo gezellig is hij niet.
Maar hij heeft jou.
Steun je hem?
- Zeker weten. - Dan doe ik dat ook.
Inzicht doorkruist constant het leven van christenen.
Inzicht.
Luisteren en wachten tot God vertelt wat we moeten doen.
M'n kwaaltjes maken me chagrijnig.
Ik verzet me tegen de impuls om niets te schrijven.
Het verlangen om te bidden is een gebed.
Vaak vragen we ervaring...
terwijl we eigenlijk emotie willen.
M'n handen trillen als ik dit schrijf.
Ik had je pas over enkele weken verwacht.
De baas heeft gezegd dat het voorrang heeft.
Wordt er een evenement gehouden?
De kerk viert z'n 250-jarig bestaan.
Abundant Life heeft een grote ceremonie gepland.
"Een vaste burcht."
VAN: MICHAEL KOM NAAR WESTBROOK PARK.
INGANG OOST RODE DIAMANTPAD
Hij vocht tegen depressie.
Daarom had ik met hem afgesproken.
Dit had ik nooit verwacht.
Heeft u contact met de familie?
Met z'n vrouw, Mary.
Zij vroeg of ik contact wou opnemen met hem.
Wist ze dat hij u ge-sms't had?
Nee, maar ze maakte zich zorgen. Wij allebei.
Heeft u haar gebeld?
- Nee. - Dan ga ik maar even bij haar langs.
Dat is goed.
Mag ik achter je aan rijden?
Dat is goed.
Ik kende z'n vader.
Wat is dat voor iemand?
Een zakenman.
Een morbide klootzak.
Dat zit dus in de familie.
Dank u, Eerwaarde.
Nogmaals gecondoleerd.
Kunnen we nog iets voor u doen?
- Dank u. - Dank u, agent.
Dank u.
U heeft niks gezegd, hè?
Waarover? Nee.
Nee.
Als je iets vindt...
als je meer van die spullen vindt...
moet je het weggooien.
Als het veilig is. Verbranden. Begraven.
Michael streed voor een goed doel.
Dat doel mag geen slechte naam krijgen.
- Ja. - Ben je ook een activist?
Ik deel Michaels overtuiging.
Maar niet z'n wanhoop.
Ik wil leven. Ik wil moeder worden.
Ik wil z'n kind krijgen.
Woont je familie in de buurt?
M'n zus woont in Buffalo.
- Moet je haar niet bellen? - Dat doe ik.
Dus hij ging naar de garage?
Ja.
Wat zei hij?
Niks.
Voor de politie...
lijkt me dit een uitgemaakte zaak.
Maar ik ga toch het kantoor maar opruimen.
Z'n laptop moet weg.
Jij...
Maak open.
EERWAARDE TOLLER
LAATSTE WIL EN TESTAMENT VAN MICHAEL MENSANA
Ik voelde het al aan.
Wat?
Hij was afwezig.
Hij werd langzaam een ander mens.
Zelfs al voordat ik zwanger was.
Hij had heel veel opgekropte woede.
Ik zal m'n ouders maar even bellen. En m'n zus.
Die moeten het ook weten.
Ik bleef toen zij haar zus belde.
Haar zus zou komen.
Haar ouders komen voor de laatste riten.
Kip of rundvlees?
- Rundvlees. - Doen we.
- Hoe gaat het? - Wel goed.
- Gaat het? - Ja, hoor.
- Is dat genoeg? - Dank u, Eerwaarde.
Wil je kip of rundvlees?
- Rundvlees. - Dat kan.
Alsjeblieft.
Pas op. Het is heet.
- Wat ik wil vragen... - Shit.
Sorry, Joseph. Het spijt me heel erg.
Vreselijke avond.
Toen ik m'n ogen sloot, bekroop me de eenzaamheid.
Waar denk je aan als je de trekker overhaalt?
"Dat was m'n hoofd" of "Jezus, waak over me"?
Of geen van beide?
Ik scheur deze pagina's eruit.
Dit dagboek brengt me geen rust.
Het is zelfmedelijden. Meer niet.
Ik werd om drie uur wakker.
Vijf maanden geleden bemerkte ik de eerste signalen.
Ik ging naar de kerk en viel in slaap op een bank.
Zij praten moeiteloos over bidden, zij die nooit echt gebeden hebben.
ABUNDANT LIFE CHRISTELIJK GENOOTSCHAP
Hemeltjelief.
Toen ik me bij de kerk aansloot...
voelde ik de Heer in m'n leven komen.
Als geluk in pilvorm kwam, zou er JC op staan.
Met vertraagde afgifte.
Als ik wakker word, voel ik me beter.
M'n relaties zijn beter.
En ik heb opslag gekregen.
Ik ben soms aan het bidden zonder dat ik het in de gaten heb.
Dank je, Jason. Dat is heel inspirerend.
Loof Jezus. Elke ademhaling is een gebed.
Gedachten? Reacties?
Ja? Cynthia.
Drie maanden geleden kreeg m'n vader ontslag.
Hij kan geen werk vinden.
M'n vader houdt veel van de Heer.
Hij doet altijd belijdenis. Hij is vrijwilliger.
Heeft hij iets fout gedaan?
Jullie kennen Eerwaarde Toller allemaal wel.
- Hallo. - Dag. Hallo.
Hoe zou u deze vraag beantwoorden, Eerwaarde?
Ik vind het heel erg voor je vader.
Er zijn veel goede christenen...
die een verband zien tussen vroomheid en voorspoed.
Maar dat leert Jezus ons niet.
Er staat geen dollarteken op z'n preekstoel.
En er is ook geen Amerikaanse vlag.
Ik denk dat wat je vader nu meemaakt...
Christenen horen niet te slagen.
Dat bedoelt hij. Christendom is voor losers?
Jake, Jake.
Ik keer de andere wang niet meer toe.
Dat deed Jezus ook niet.
Waarom zou je ergens voor staan? Verbied bidden op scholen.
Geef werkschuwe mensen geld.
En beledig vooral de moslims niet.
Zodra ik het over de armen heb...
vliegt die tiener me naar de strot...
alsof ik op de vlag heb gescheten.
Sorry dat ik zo grof ben.
- O, god. - Roger heeft het me verteld.
Hij was geweldig. Hij is een goed mens.
Hij vond het knap dat je kalm bleef.
Die jongeren kennen geen middenweg. Alles is extreem.
Het zijn angstige tijden.
Ze leven in een wereld...
die jij en ik niet zouden herkennen.
Opwarming van de aarde, porno, extreem gewelddadige videospelletjes.
Geen privacy.
Ieder kind voor zich communiceert via media.
Je weet niet hoe het is om een kind op te voeden...
Ik heb een kind opgevoed.
Zo bedoelde ik het niet.
Dat weet ik.
Ze zijn gewoon bang.
Die kinderen willen zekerheid.
Niet nadenken, gewoon volgen.
Ze vallen ten prooi aan extremisme.
Jihadisme is overal. Zelfs hier.
Het is niet de kerk die me geroepen heeft.
Mij ook niet. Het is aan ons.
We moeten luisteren naar jongeren en ze begeleiden en aanmoedigen...
om zich te uiten zonder een oordeel te vellen.
Het goede voorbeeld geven.
We moeten geduldig zijn.
250-JARIG BESTAAN HERINWIJDING EN MIS
Dit klinkt goed.
Ik moet wel even oefenen voor de herinwijding.
Wat gaan ze spelen?
Abundant Life regelt alles.
Uitnodigingen, zitplaatsen. Ik kondig alleen Joel aan.
Die doet z'n relaas.
Hij kondigt de gouverneur aan en Ed Balq.
- Waarom hem? - Het is zijn feestje.
Hij staat garant en betaalt de reparatie van het orgel.
Ik heb nog een vraag over de muziek voor je.
Het is eigenlijk een trieste aangelegenheid.
De dienst voor Michael Mensana. De uitstrooiing van z'n as.
Hij vroeg of ik het wou regelen.
Heeft hij dat gevraagd?
Hij heeft een brief geschreven. Hij had wat verzoekjes.
GEVAAR MILIEUVERONTREINIGING
"Toen antwoordde de Heer Job vanuit een storm en zei:"
'Waar was jij toen ik de aarde grondvestte...
de sokkels verankerde, de hoeksteen legde?
Toen de morgensterren jubelden...
en de engelen schreeuwden van vreugde?
"Waar was je?'"
Michael koos deze locatie...
voor z'n stoffelijk overschot.
Stoffelijk, want de herinnering en z'n geest leven voort...
evenals z'n missie.
Michael gaf veel om de wereld.
Misschien te veel.
Het jongerenkoor van Abundant Life...
zingt nu een lied dat Michael heeft uitgekozen.
"Bescherm de natuur, kind van morgen."
Bescherm het land tegen de hebzucht van de mens.
Haal de dammen neer.
Kom in opstand tegen olie.
Bescherm de planten en ververs de grond.
Wie gaat er opstaan en de aarde redden.
Wie gaat zeggen dat het genoeg is geweest.
Wie gaat de grote machine overnemen.
Wie gaat er opstaan en de aarde redden.
Dit begint allemaal bij jou en mij.
Geen fossiele brandstoffen meer.
Trek de grens.
Voordat we nog een pijpleiding aanleggen.
Stop nu met fracken.
Laten we het water redden.
En een leven bouwen voor onze zonen en dochters.
Wie gaat er opstaan en de aarde redden.
Wie gaat zeggen dat het genoeg is geweest.
Wie gaat de grote machine overnemen.
Wie gaat er opstaan en de aarde redden.
Dit begint allemaal bij jou en mij...
MILLIE'S PANNENKOEKRESTAURANT
- Het is goed. - Oké.
- Mr Balq. - Hallo.
- Hoe is het?
- Heel goed. - Mooi zo.
Hallo. Sorry dat ik zo laat ben.
- Ik werd opgehouden. - Je kent Eerwaarde Toller, toch?
Alleen van gezicht. Ed Balq.
Aangenaam.
- Een koffie en appeltaart. - Dank u.
Appeltaart is cliché, ik weet het.
Maar ze maken hem vers. Het is biologisch, lokaal.
Ik heb een verrassing.
Ik ben nog even bij de drukker langsgegaan.
Mooi. Dat hebben ze goed gedaan.
Alle gasten bij de herinwijding krijgen dit.
Er komt ook een mailing.
En hij komt in de boekhandel te liggen.
Hoe gaat het met de planning?
Doet het orgel het al?
Het klinkt prachtig. Beter dan ooit.
We hebben de zitplaatsen ingedeeld.
Burgemeester Wilson zit hier.
Hij zal proberen...
Al die sterke mannen van God, dienaren van het kruis.
Jaren van missen, dopen, biechten, begrafenissen, preken.
De uren in gebed.
De pijn die ze leden. Gaf God ze kracht?
Eerwaarde Toller kondigt mij aan.
En ik kondig de gouverneur aan.
Er wordt gezongen.
Niets politieks, toch?
Nee. Is daar aanleiding toe?
- Sorry. Mag ik even? - Alstublieft.
- Dank u. - Eet smakelijk.
Ik vraag het alleen omdat dit mij onder ogen is gekomen.
Het is een printje van een website.
First Reformed en Abundant Life worden genoemd.
Het was een politiek evenement.
Een protestsong van Neil Young?
Ik respecteerde de wens van de overledene en z'n weduwe.
Zij gaven de instructies voor de dienst.
Op een gifbelt in aanwezigheid van de pers?
De pers was niet uitgenodigd. Dat waren z'n vrienden.
Een politieke daad.
U en het koor vertegenwoordigden de kerk.
En Hanstown is niet verontreinigd.
Het is gesaneerd met subsidie.
- Maar Hanstown... - Ik weet hoe het zit.
Ik zit in de energie. Ik ben goed op de hoogte.
Pardon.
Eerwaarde Toller wist niet wat de gevolgen zouden zijn.
- Mag ik iets vragen? - Toe maar.
Zal God ons vergeven?
Wat we met Zijn schepping doen?
Dat vroeg Mensana aan mij toen ik hem bezocht.
Er wordt veel gekletst over klimaatverandering.
Er is een wetenschappelijke consensus, 97%.
De man die zwijgt, komt altijd intelligenter over.
Waarom hield ik m'n mond niet?
Het is gecompliceerd.
Niet echt.
Ik bedoel, wie profiteert ervan? Cui bono?
Dat vraag ik me steeds af.
Wij mogen de aarde gebruiken.
Wie profiteert als we ons nest bevuilen?
Niet over politiek praten tijdens de mis.
- Goed. - Maar dit is geen politiek.
God wil dat we...
Dus u weet hoe God denkt?
Heeft u Hem persoonlijk gesproken?
Zei Hij wat hij van plan is met de aarde?
Ik begrijp het wel. U bent van slag.
U heeft het lichaam gevonden.
Ja.
Hoe?
Ik had een afspraak met hem.
En...
Hij sms'te me dat hij ergens anders wou afspreken.
En?
Toen ik aankwam, was hij dood.
Dus u gaf hem advies?
Ja.
U gaf hem advies en vervolgens schoot hij zichzelf dood.
Ed...
Ja.
U kunt beter een stapje terug doen.
Neem eerst uw eigen leven maar onder de loep.
Mary en ik fietsen door het park.
Ik had volgens mij al 20 jaar niet op de fiets gezeten.
Ik was bang om te vallen.
Lichaamsbeweging heeft een helende werking.
Een godsgeschenk.
Nogmaals bedankt.
Michael en ik fietsten twee keer per week. Ik mis het.
Ik heb ervan genoten. Het was lang geleden.
Ik sputterde wel tegen.
- Ik heb het m'n dokter gevraagd. - Echt?
Mag ik nog iets vragen?
Natuurlijk.
Wilt u Michaels spullen inpakken? Of laten inpakken.
Wil je ze echt nu al weggeven?
Niet weggeven.
Alleen inpakken. Het is gewoon...
Ik voel me...
Ik vind het lastig om omringd te zijn met al die geuren en herinneringen.
Dat wil ik wel doen.
- Oké. - Weet je al wat je gaat doen?
De huur is voor twee maanden betaald...
maar ik ga bij m'n zus en zwager logeren.
- O, ja? - Tot de baby is geboren.
- Dus je gaat je daar vestigen? - Ik denk het wel.
Ze heeft een verloskundige gebeld.
- Wordt het roze of blauw? - Blauw.
- Blauw? Gefeliciteerd. - Dank u.
- Dat is geweldig. - Ja.
Ik wil je iets vragen, als het niet te pijnlijk is.
Denk je dat hij in staat was om mensen iets aan te doen?
Hij heeft meegedaan aan geweldloze demonstraties.
Wij allebei. Hij belandde in de gevangenis.
Hij was driftig.
Hij schold de politie uit, maar ik denk niet...
Hij was niet gewelddadig.
Het is gewoon...
Ik blijf me maar afvragen wat ik anders had kunnen doen.
Hij wou niet meer leven.
Hij was niet gelovig.
Hij gaf niks om de kerk. Ik wel.
Ik wou dat hij naar de kerk ging.
Ik ben gelovig opgevoed en ik kon het nooit van me afzetten.
In vreemde steden ga ik altijd naar een kerk...
en daar even zitten.
Ik ben degene die gelovig is.
Dank u.
Ik ga een paar dozen halen. Ik kom terug voor de kleding.
Eerwaarde?
Wilt u met me bidden?
Het lukt me niet alleen.
Ik kan de juiste woorden niet vinden.
Vindt u dat vervelend?
- Nee, natuurlijk niet. - Oké.
Lieve Heer...
we nodigen U uit in deze kamer, in ons hart...
Ik hield haar hand vast.
Ik sprak en de woorden kwamen vanzelf.
"Uit uw woorden...
wordt u gerechtvaardigd en veroordeeld."
2016 WARMSTE JAAR OOIT IN ALASKA
KLIMAATUITDAGING: HOE ERG WAS DE DROOGTE IN 2015?
HET GROOT BARRIÈRERIF
Ik kan m'n ziekte niet meer negeren.
GROOTSTE VERVUILERS
Ik stel m'n controle te vaak uit.
Gisteren kon ik amper staan.
ENERGIEBEDRIJF SCHRIJFT MEE AAN WET OM EPA TE OMZEILEN
RESULTATEN BALQ INDUSTRIES
BETER DAN VERWACHT IN DERDE KWARTAAL
BALQ INDUSTRIES DONATIES GOEDE DOELEN
ABUNDANT LIFE KERK
Nee, ik ben niet van m'n geloof gevallen.
ZAL GOD ONS VERGEVEN?
ST BARNABAS ZIEKENHUIS
"En de rijke man zei: 'Ik zal m'n schuren afbreken..."
en grotere bouwen...
en ik zal tot m'n ziel zeggen...
neem rust, eet, drink en wees vrolijk.'
Maar God zei: 'Zijt niet bezorgd voor uw leven...
wat gij zult eten...
noch voor uw lichaam, waarmee gij u zult kleden.
Het leven is meer dan voedsel...
"en het lichaam meer dan kleding.'"
En zo eindigt de lezing van de Heer. Loof de Heer.
Wanneer kwam hij terug?
Hij was vrijdag bijna de hele dag weg.
Ging hij voor controle?
Hij heeft me er niets over verteld.
Je weet hoe hij is.
- Misschien kan ik het vragen. - Esther.
- Het is gewoon... - Ik weet het.
Ik weet het.
- Goed dan. - Oké. Tot ziens.
We willen een gastroscopie doen.
We brengen een camera in via de keel en de slokdarm...
en nemen een kijkje.
Het gebeurt poliklinisch. U mag 's middags naar huis.
Dat klinkt niet goed.
We willen maligniteit uitsluiten.
Kanker.
Kanker is beter te behandelen dan vroeger.
Hoe wordt het behandeld?
Dat is afhankelijk van de grootte van de tumor.
Maar...
U voelt zich al een tijdje niet goed.
- Ja. - Zes maanden?
Dieet, medicijnen, chemo, soms een operatie.
Er zijn meerdere behandelopties.
Heeft u bloed bij uw ontlasting?
Onlangs?
Ik wil zo snel mogelijk een gastroscopie inplannen.
We hebben niet deze, maar volgende week een plek vrij.
Oké.
- Hoe is uw eetpatroon? - Ik eet als ik honger heb.
- Rookt u? - Nee.
Drinkt u?
- Met mate. - Daar moet u mee ophouden.
Ik schrijf u iets voor tegen de buikpijn.
En u krijgt voedingssupplementen.
Oké.
Heeft u nu pijn?
Nee, ik voel me goed.
We denken dat angst en bezorgdheid...
gewoonweg aantonen hoe verstandig we zijn.
Maar het toont juist aan hoe verdorven we zijn.
We gaan tobben omdat we vastbesloten zijn om onze zin door te drijven.
Onze Heer maakte zich nooit zorgen en Hij was nooit ongerust.
Ik ben zo terug.
Het was namelijk niet Zijn doel om Zijn eigen plannen te verwezenlijken.
- Eerwaarde. - Hallo, Esther.
Ik wist niet dat je zou komen.
Joel wou me spreken over de herinwijding.
- Weet jij iets? - Ik ga naar First Reformed.
Stanley en het koor wonen hier de simultane uitzending bij.
- Fijn. - De akoestiek is goed.
- Stop. - Heel goed.
- Is er nieuws uit Albany? - Ja.
- En? - Ik krijg meer onderzoeken.
Een gastroscopie.
Hoe weet je dat?
- Ik heb gebeld. Ik maak me zorgen. - Laat me met rust.
- Ik wil alleen... - Ik weet wat je wil.
Ik kan je zorgen, gezever en behoeftigheid niet verdragen.
Je herinnert me constant...
aan m'n tekortkomingen en zwakheden.
Jij wil iets dat er nooit geweest is en ook nooit zal komen.
- Dwing me hier niet toe. - Esther.
Beheers je. Kijk naar jezelf.
Je zorgt niet voor jezelf.
Ik veracht je.
Ik veracht wat je bij me naar boven haalt.
Je zorgen zijn bekrompen.
Je bent een blok aan m'n been.
Ik voel me ineens veel beter.
Ik werd vroeg wakker, helder van geest...
en zette me meteen aan m'n taken.
ZELFMOORDAANSLAG
"De volken raasden in woede, maar nu laat U Uw woede razen."
Het is tijd om 'n oordeel te vellen over de doden...
en om Uw dienaren, de profeten en heiligen te belonen...
en degenen die, jong en oud, ontzag hebben voor Uw naam...
"en om hen die de aarde vernietigen te vernietigen."
Openbaring 11:18.
Ik heb die pagina's verwijderd.
Ik had een delirium toen ik ze schreef.
Maar ik ga er zeker mee door.
De strijd tegen apathie is zwaar.
Ik moet blijven schrijven.
Shit.
- Hallo, Mary. - Hallo.
- Mag ik binnenkomen? - Natuurlijk. Kom verder.
Wil je iets hebben? Wil je... Zal ik je jas aannemen?
- Ja. - Gaat het wel goed met je?
Nee.
Ik ben gewoon heel erg bang.
Ik ben overal bang voor.
M'n hart bonkt...
en ik dacht dat het dak zou instorten.
- Dus ik moest de deur uit. - Ja.
Ik heb wat rondgereden. Ik heb me niet opgemaakt.
- Sorry. - Ik ben blij dat je er bent.
Wil je een glaasje water? Of thee?
Zonder waarschuwing...
viel dat donkere doek.
Ik ben overal bang voor.
Goed dat je bent gekomen.
Ik kan m'n gedachten niet stoppen.
Ze herhalen zich steeds.
Had je dit ook voor de dood van Michael?
Soms.
Maar niet zo erg als nu.
Vroeger dachten ze dat zwangerschap je gelukkig maakte...
maar nu denken ze dat het je gevoelens versterkt.
Michael...
Hij was ontzettend sterk.
In welk opzicht?
Hij luisterde. Hij was aardig.
We deden de Magical Mystery Tour.
Het klinkt raar, maar...
We rookten samen een joint...
en lagen boven op elkaar, met kleren aan.
We probeerden elkaar zoveel mogelijk te raken.
Met uitgestoken handen...
keken we elkaar recht in de ogen...
en we bewogen gelijktijdig, rechts, links, rechts, links.
En we ademden in hetzelfde ritme.
Wil je dat ik dat doe?
Nee. Zo bedoelde ik het niet.
- Oké. - Ik bedoel...
Ja, bedoel ik.
Ja, ik denk het toch wel.
Oké.
Hoe moet het?
U gaat op uw rug liggen...
met uw armen en benen wijd.
Wil je er muziek bij?
We luisteren naar de ademhaling.
Moet ik gewoon gaan liggen?
Ja.
En dan... Ja.
- Ga maar. - Kom op, Benny.
Ga allemaal maar op de voorste bank zitten.
Schuif maar door.
Goed zo, jongens.
Vorige week lazen we in Patchwork Path...
over de ondergrondse spoorweg en wat was dat?
- Rosa? - Een slavenpad.
Het was een ontsnappingsroute.
En deze kerk, First Reformed, was één van de haltes op die route.
- Eerwaarde Toller? - Ja.
Slaven die naar Canada vluchtten, kregen eten en een schuilplaats...
in huizen en kerken langs de route.
Calvin Verlander was de predikant van First Reformed...
en hij was actief in het abolitionisme.
Hij assisteerde... Nee.
We doen het even anders.
Ga maar even staan. Zien jullie dit?
Dat ene stuk hout is anders dan de rest.
Dat zien jullie wel, toch? Het lijkt wel een beetje op een geheime deur.
- Ja. - Hoe heet jij?
- Benny. - Help me even.
Kom maar hier.
Hier stond vroeger een bank.
Die haalden ze weg en dan tilden ze dit op. Help je me?
Ja.
Kom maar hier.
Hier verstopten de slaven zich.
Voorzichtig, hoor.
Kun je het je voorstellen?
In het donker. In de hitte, bevend van angst.
Ze konden de slavenjagers buiten horen.
Op hun knieën, hand in hand, biddend tot God om ze te redden.
Moet ik iets inpakken uit de keuken?
Nee. Ik haal het later wel op. Dank u.
Ik wil je zus graag ontmoeten.
Kom naar Buffalo.
- Als je dat wil. - Komt u langs?
Ja, hoor. Ik zou de kleine Michael graag ontmoeten.
U bent een grote steun geweest.
M'n overgrootvader was predikant in Muskegon, Michigan.
Een Heilige van God.
De bank in de stad had twee verdiepingen.
Het was het eerste gebouw met een lift.
En op een maandag riep opa alle jongens bij elkaar...
om collectegeld te gaan storten in de stad...
zoals elke maandag.
Ze gingen naar de managers en stapten in de lift.
Hij kreeg 'n hartaanval.
Hij zette z'n hoed af. Hij droeg altijd een hoed.
Hij zette z'n hoed af en zei:
"Jongens, doe m'n schoenen uit. Ik sta op heilige grond."
En toen stierf hij.
Tussen de twee verdiepingen in.
Ik denk aan dat verhaal als ik aan Michael denk.
Hij stond op heilige grond toen hij stierf.
Dank u.
Dus dan zie ik je in Buffalo?
Ik kom naar de herinwijding.
Dat is nergens voor nodig.
- Ik wil het graag. - Het is niet nodig.
U heeft me gesteund en ik wil u steunen.
Dat is erg aardig van je...
maar het stelt allemaal niet zo veel voor.
- Bent u er wel? - Ik moet wel.
- Dan kom ik ook. - Doe het niet.
Ik wil niet dat je komt. Heb je dat begrepen?
Oké.
Goed. Fijne avond.
"Word gesterkt in de Heere en in de sterkte van Zijn macht."
Bekleed u met de hele wapenuitrusting van God...
opdat u stand kunt houden tegen de verleidingen van de duivel.
Onze strijd is niet tegen vlees en bloed...
maar tegen de overheden...
"tegen de wereldbeheersers... tegen de machten van het kwaad."
Balq Home Products, fabrikant van papier, kunstmest...
en huishoudartikelen...
was één van de eerste bedrijven...
die beseften dat duurzaamheid op de agenda gezet moest worden.
Meneer? Komt u erbij?
Hier worden recycleerbare plastic markeerstiften gemaakt.
Balq heeft vestigingen of productieovereenkomsten...
met 18 landen verspreid over de hele wereld.
Vandaag ben ik gestopt om miso en vis te eten.
Simpele geneugten.
Ontzeg ze jezelf niet.
Alles wat behouden wordt, is een scheppingsdaad.
Wat behouden is, doet de schepping herleven.
Zo dragen we bij aan de schepping.
Ik heb een nieuwe gebedsvorm.
"IK BEN GEKOMEN OPDAT ZIJ LEVEN...
EN OVERVLOED HEBBEN." JOHANNES 10:10
Eerwaarde Toller. Kom verder. Doe de deur dicht.
Ga even zitten.
We maken ons zorgen om je.
- Wie? - Hoe is het met je gezondheid?
Ze gaan onderzoeken doen.
- Heb je de uitslag al? - Nog niet.
En eet je wel goed?
Je ziet er niet zo goed uit.
Ik heb last gehad...
van m'n maag.
Ik heb begrepen dat je drinkt.
Wat?
- Een wijntje bij het eten. - Wijn?
Ja.
Dat is niet verstandig voor mensen met maagproblemen.
Dat weet ik. Ik zal beter voor mezelf zorgen.
Je bent altijd in de tuin.
Jezus was ook niet altijd in de tuin, op z'n knieën, bloed aan het zweten.
Hij zat op de berg.
Hij was op de markt. Hij was in de tempel.
Maar jij bent altijd in de tuin.
Voor jou zijn het altijd donkere tijden.
Ik wist niet dat ik iemand kwaad deed.
Jezus wil niet dat we lijden. Hij leed voor ons.
Hij wil onze toewijding en onze gehoorzaamheid.
En Zijn schepping dan? De hemelen vertellen Gods eer.
God is overal...
in elke plant, elke rivier, elk klein insect.
De hele wereld is een manifestatie van Zijn aanwezigheid.
Ik denk dat de kerk hierin de leiding kan nemen.
Maar ze zeggen niets.
Het Congres ontkent klimaatverandering.
Waar waren wij toen zij werden gekozen?
We weten wie er uit naam van de bedrijven sprak.
Maar wie sprak er uit naam van God?
"Met reikhalzend verlangen wacht de schepping...
op bevrijding van de slavernij."
Romeinen 8:23. Begrijp je wel?
Dus als wij vervuilen, herstelt God het weer?
Als wij zondigen, vergeeft God ons?
Zo heeft de Apostel het niet bedoeld.
Ik denk dat we met de ogen van Jezus moeten kijken naar ieder...
- Je bent niet reëel. - Ik...
Echt niet. Je bent predikant in een toeristenkerk waar niemand komt.
Weet je wat er voor nodig is om Gods werk te doen?
- Ik probeer... - Om zo'n grote missie te handhaven?
Het personeel, het bereik...
het aantal mensen dat we dagelijks beroeren.
Hoe heet die priester ook alweer?
- Thomas Merton? - Die ja.
- Hij was ook niet reëel. - Echt wel.
Een monnik...
die in een klooster woonde en boeken schreef.
Iemand moet iets doen.
De aarde is in gevaar.
Misschien is dit wel Zijn plan en zien we het niet.
Wil God Zijn schepping verwoesten?
Hij heeft het eerder gedaan. Veertig dagen en veertig nachten.
Luister. Wij van Abundant Life staan aan jouw kant.
We geven om je.
En ik weet dat het zware tijden zijn voor je...
maar daar gaan we je bij helpen.
Als de herinwijding achter de rug is...
moet je naar een afkickkliniek.
Je moet hulp zoeken bij een medisch instituut.
Ga naar Nicaragua om het evangelie te prediken of om huizen te bouwen.
Je moet iets in de echte wereld doen.
Als je de mis niet kunt doen, snap ik dat.
Je moet wel aanwezig zijn.
We zeggen gewoon dat je ziek bent.
Het gaat niet om de mis.
Ik wil er zijn. Ik moet er zijn.
Mijn kerk bestaat 250 jaar. Ik wil er zijn.
Ik wil je introduceren.
Ed Balq heeft besloten dat hij een woordje wil doen...
dus de gouverneur introduceert hem.
- Is dat een probleem? - Absoluut niet.
Goed dan.
We wachten eerst de herinwijding af.
Dat wordt bijzonder.
En daarna handelen we de andere zaken af.
Dank je.
FIRST REFORMED HERINWIJDING 250-JARIG BESTAAN
Dank je.
Waar is Eerwaarde Toller?
Ik weet het niet. Binnen.
- Heb je hem gezien? - Nee.
- Waar is hij? - Ik heb geen idee.
Toller.
Toller. Ben je daar?
Begin met de dienst.
Ernst?